Kwas DHA stanowi ważny składnik błon komórkowych neuronów i siatkówki oka, dlatego jego odpowiednia podaż ma szczególne znaczenie w okresie intensywnego wzrostu dziecka. Ze względu na ograniczoną zdolność organizmu do jego samodzielnej syntezy konieczne jest regularne dostarczanie DHA wraz z dietą lub – w razie potrzeby – dodatkową suplementacją. Jak zadbać o właściwy poziom tego składnika?
Dlaczego DHA jest ważne dla dzieci?
Kwas dokozaheksaenowy (DHA) to wielonienasycony kwas omega‑3, który bierze udział w rozwoju układu nerwowego i narządu wzroku. Jego znaczenie jest największe w okresie prenatalnym i w pierwszych latach życia dziecka, kiedy zachodzą procesy wzrostu i różnicowania komórek.
- Już w czasie ciąży DHA przenika z organizmu matki do płodu, uczestnicząc w kształtowaniu struktur układu nerwowego.
- Badania pokazują, że dzieci, których matki otrzymywały dodatkowe źródło DHA w ciąży i w okresie karmienia piersią, mogą osiągać lepsze wyniki w zakresie mowy, funkcji motorycznych i umiejętności poznawczych (https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7759779/, dostęp online: 20.03.2026).
- U starszych dzieci odpowiednia ilość DHA wspiera koncentrację, pamięć i przetwarzanie informacji, co może przekładać się na lepsze funkcjonowanie w szkole i codziennym życiu (https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3738999/, dostęp online: 20.03.2026).
Sprawdź, czym jest DHA.
Rola DHA w rozwoju mózgu
Na poziomie komórkowym DHA bierze udział w kształtowaniu oraz organizacji sieci nerwowych. Jego rola jest największa w okresach wzmożonego rozwoju mózgu, kiedy dochodzi do tworzenia nowych połączeń między komórkami nerwowymi.
- DHA wpływa na sprawność przekazywania sygnałów w układzie nerwowym oraz funkcjonowanie obszarów odpowiedzialnych za procesy poznawcze.
- Metaanaliza badań z udziałem niemowląt, dzieci i dorosłych wykazała, że suplementacja kwasami omega‑3, głównie DHA i EPA, może wspierać funkcje poznawcze – w tym językowe, motoryczne i ogólnie neurokognitywne – szczególnie u dzieci w okresie wczesnego rozwoju (https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10498982/, dostęp online: 20.03.2026).
Znaczenie DHA dla wzroku dziecka
DHA jest też składnikiem siatkówki oka i wspiera prawidłowe funkcjonowanie fotoreceptorów odpowiedzialnych za odbiór bodźców świetlnych. Jego obecność wpływa na jakość przetwarzania sygnałów wzrokowych oraz rozwój ostrości widzenia.
- Odpowiednia podaż DHA ma znaczenie szczególnie w okresie intensywnego rozwoju narządu wzroku, kiedy kształtują się podstawowe zdolności związane z widzeniem.
- Badania wskazują, że dzieci spożywające niedostateczną ilość DHA, zwłaszcza w latach przedszkolnych, mogą mieć gorsze wyniki w testach związanych z widzeniem szczegółów i rozpoznawaniem liczb czy kształtów (https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/j.1536-4801.2005.tb01298.x, dostęp online: 20.03.2026).
DHA dla dzieci a witamina D – jak wspierają rozwój organizmu dziecka?
Choć DHA i witamina D pełnią odmienne funkcje, wzajemnie się uzupełniają, zwłaszcza w okresie wzrostu i rozwoju dziecka. Podczas gdy DHA wiąże się głównie z rozwojem układu nerwowego i wzroku, witamina D wpływa na utrzymanie zdrowych kości oraz prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego.
- Dotyczy to m.in. wsparcia funkcji poznawczych, rozwoju widzenia oraz utrzymania prawidłowej mineralizacji kości u dzieci.
- Ich współdziałanie można rozpatrywać również na poziomie komórkowym. DHA uczestniczy w utrzymaniu prawidłowej struktury błon komórkowych, co sprzyja sprawnej komunikacji między komórkami nerwowymi. Z kolei witamina D bierze udział w regulacji procesów zachodzących w układzie nerwowym i może wspierać jego prawidłowe dojrzewanie.
Codzienne DHA dla dziecka – czy regularność ma znaczenie?
Poziom DHA w organizmie zależy od stałego uzupełniania podaży tego składnika. Ponieważ organizm nie wytwarza tego kwasu tłuszczowego w ilości wystarczającej do pokrycia zapotrzebowania, konieczne jest jego codzienne dostarczanie wraz z dietą lub – w razie potrzeby – suplementacją.
- Analizy wykazują, że efekty związane ze wsparciem funkcji poznawczych, uwagi czy widzenia pojawiają się zwykle po dłuższym okresie regularnego spożycia DHA (https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4772061/, dostęp online: 20.03.2026). W przypadku nieregularnej podaży mogą być mniej wyraźne lub krótkotrwałe.
- Zalecenia ekspertów odnoszą się do codziennej ilości DHA (często w połączeniu z EPA), a nie do sporadycznego spożycia.
- Dlatego w praktyce lepsze efekty może przynosić włączenie DHA do codziennej rutyny, podobnie jak ma to miejsce w przypadku witaminy D.
Przeczytaj więcej na temat: zapotrzebowanie DHA.
DHA dla dzieci na różnych etapach rozwoju
Zapotrzebowanie na DHA zmienia się wraz z wiekiem dziecka i tempem jego rozwoju. Odpowiednia podaż tego składnika ma znaczenie już na etapie życia płodowego, ponieważ rozwijający się organizm korzysta z DHA dostarczanego przez matkę. Według rekomendacji PTGiP kobiety w ciąży i karmiące powinny spożywać co najmniej 200 mg DHA dziennie (np. 1 – 2 porcje ryb tłustych tygodniowo). Przy niskim spożyciu ryb można rozważyć suplementację w dawce 400 – 600 mg DHA dziennie, aby zapewnić odpowiednią dostępność tego składnika w okresie rozwoju dziecka.
Kwasy omega-3 dla niemowląt i małych dzieci
W pierwszych miesiącach życia głównym źródłem DHA dla dziecka jest mleko matki. Dlatego sposób żywienia kobiety w dużej mierze wpływa na ilość tego składnika dostarczanego niemowlęciu.
- Zgodnie z aktualnymi zaleceniami w dalszym etapie żywienia niemowlęta i małe dzieci powinny otrzymywać około 100 mg DHA dziennie.
- Eksperci wskazują, że DHA pozyskiwane z alg hodowanych w kontrolowanych warunkach może stanowić wartościowe i bezpieczne źródło DHA.
- Takie źródło pozwala ograniczyć ryzyko obecności zanieczyszczeń środowiskowych, np. metali ciężkich czy dioksyn, które mogą występować w niektórych rybach morskich.
Sprawdź: DHA algi vs ryby.
Ile wynosi codzienna dawka DHA dla dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym?
U starszych dzieci zalecenia odnoszą się do łącznej podaży kwasów omega-3 (DHA + EPA). Wynosi ono:
- około 250 mg DHA + EPA dziennie;
- w tym około 100 – 200 mg DHA.
Taką ilość można dostarczyć wraz z dietą, zwłaszcza przy regularnym spożyciu tłustych ryb morskich. Jednocześnie obserwacje pokazują, że w wielu przypadkach ich udział w codziennym jadłospisie jest niewielki. Dlatego u dzieci duże znaczenie ma utrzymanie stałej, codziennej podaży DHA, dostosowanej do zapotrzebowania organizmu.
DHA dla dzieci – podsumowanie
DHA, podobnie jak witamina D, ma duże znaczenie w pierwszych latach życia dziecka – szczególnie dla wsparcia rozwoju mózgu i wzroku. Aby utrzymać jego odpowiedni poziom, warto zadbać o to, by w diecie regularnie pojawiały się jego źródła (tłuste ryby morskie, jaja, wątróbka). Jeśli jednak ich ilość jest niewystarczająca, można rozważyć dodatkową suplementację, dopasowaną do wieku dziecka i zaleceń lekarza.
Wybierając suplementacje warto zwrócić na źródło kwasów Omega-3 (DHA). Eksperci wskazują, że bezpiecznym źródłem szczególnie dla grup wrażliwych: kobiet w ciąży, niemowląt i dzieci jest DHA pozyskiwane z alg hodowanych w kontrolowanych warunkach (poza zbiornikami morskimi).
Suplementy diety nie mogą być stosowane jako substytut (zamiennik) zróżnicowanej diety. Zrównoważona dieta i zdrowy tryb życia są istotne dla zachowania zdrowia
Bibliografia
- Basak S., Mallick R., Duttaroy A., Maternal Docosahexaenoic Acid Status during Pregnancy and Its Impact on Infant Neurodevelopment, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7759779, [dostęp online: 20.03.2026].
- Carlson S., Colombo J., DHA and Cognitive Development, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8562083, [dostęp online: 20.03.2026].
- Kuratko C., Barret E., Nelson E., Norman Jr S., The Relationship of Docosahexaenoic Acid (DHA) with Learning and Behavior in Healthy Children: A Review, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3738999, [dostęp online: 20.03.2026].
- Sherzai D., Moness R., Sherzai S., Sherzai A., A Systematic Review of Omega-3 Fatty Acid Consumption and Cognitive Outcomes in Neurodevelopment, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10498982, [dostęp online: 20.03.2026].
- Stonehouse W., Conlon C., Podd J., Hill S., Minihane A., Haskell C., Kennedy D., DHA supplementation improved both memory and reaction time in healthy young adults: a randomized controlled trial, https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/j.1536-4801.2005.tb01298.x, [dostęp online: 20.03.2026].
- Stanowisko Grupy Ekspertów w sprawie suplementacji kwasu dokozaheksaenowego (DHA) i innych kwasów tłuszczowych omega-3 w populacji kobiet ciężarnych, karmiących piersią, niemowląt oraz dzieci i młodzieży, https://www.standardy.pl/artykuly/id/1981, [dostęp online: 20.03.2026].
- Weiser M., Butt C., Mohajeri M., Docosahexaenoic Acid and Cognition throughout the Lifespan, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4772061/, [dostęp online: 20.03.2026].