Tłuszcze często kojarzone są z nieprawidłową i niezdrową dietą, a w rzeczywistości nie wszystkie tłuszcze negatywnie wpływają na zdrowie. Doskonały przykład stanowią kwasy tłuszczowe omega-3, a w szczególności kwas DHA, który odgrywa istotną rolę w prawidłowym rozwoju i zdrowiu dzieci. Jego odpowiednia podaż ma duże znaczenie zwłaszcza w pierwszych latach życia, kiedy mózg i układ nerwowy rozwijają się w zawrotnym tempie. Sprawdź, dlaczego prawidłowa podaż, a w razie potrzeby dodatkowa suplementacja DHA u dzieci są tak ważne i jak je  wprowadzić!

Rola omega-3 dla dzieci w utrzymaniu zdrowia i prawidłowego rozwoju

Kwasy tłuszczowe omega-3 należą do grupy wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, których organizm człowieka nie jest w stanie samodzielnie wyprodukować i które należy dostarczać wraz z dietą. Najważniejszym przedstawicielem tej grupy jest kwas dokozaheksaenowy (DHA), który pełni szereg istotnych funkcji w prawidłowym rozwoju i zdrowiu dziecka.

  • Kwas DHA stanowi aż około 20% wszystkich tłuszczów w mózgu i jest niezbędny do budowy błon komórkowych neuronów. Badania kliniczne wykazały, że suplementacja DHA u kobiet w ciąży wpływa na lepszy rozwój funkcji poznawczych u dziecka, zdolność zapamiętywania i szybkość przetwarzania informacji (https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7759779/, dostęp online: 22.10.2025).
  • Badanie przeprowadzone na grupie 4-latków wykazało z kolei, że suplementacja 400 mg DHA przez 4 miesiące niesie za sobą znaczącą poprawę wyników w testach poznawczych (https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10328206/, dostęp online: 22.10.2025).
  • Kwas DHA jest głównym składnikiem siatkówki oka, a jego obniżona podaż może wpłynąć na osłabienie ostrości widzenia i zaburzeń rozwoju wzrokowego. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) potwierdził, że odpowiednie spożycie DHA przyczynia się do prawidłowego widzenia u niemowląt karmionych piersią i sztucznie (https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26432509/, dostęp online: 22.10.2025).
  • Odpowiednia ilość DHA w organizmie matki podczas ciąży i karmienia piersią ma istotny wpływ na rozwój społeczno-emocjonalny dziecka  Badania dowodzą, że dzieci z wyższym poziomem DHA we krwi mają lepszą koncentrację oraz lepiej wykształcone umiejętności komunikacyjne (https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10498982/, 22.10.2025).

Dowiedz się więcej na temat: właściwości DHA dla układu nerwowego dziecka.

Suplementacja DHA u dzieci – kiedy jest potrzebna?

Zapotrzebowanie na DHA zależy od wieku dziecka oraz sposobu karmienia. Dokładne zalecenia w tej kwestii określają najnowsze normy żywienia dla populacji Polski (https://ncez.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2025/02/Normy-spozycia-dla-populacji-polski-30-07.pdf, dostęp online: 22.10.2025).

  • Niemowlęta karmione mieszankami mlekozastępczymi nie muszą suplementować DHA, ponieważ większość preparatów zawiera ten składnik w ilości pokrywającej potrzeby dziecka.
  • Niemowlęta karmione piersią nie wymagają bezpośredniej suplementacji, pod warunkiem że matka przyjmuje odpowiednią ilość DHA z diety.
  • Zalecana ilość DHA dla niemowląt w wieku 7-11 miesięcy wynosi 100 mg dziennie, niezależnie od sposobu karmienia. W tym okresie dziecko może pobierać kwasy tłuszczowe zarówno z pokarmu, jak i w formie suplementów diety.
  • Rekomendowana dzienna podaż DHA dla dzieci w wieku 1-2 lata wynosi 100 mg. Należy rozważyć przyjmowanie suplementów diety, jeśli dziecko nie spożywa regularnie ryb morskich (co najmniej raz w tygodniu).​
  • Dzienne zapotrzebowanie u dzieci w wieku 2–8 lat wynosi 250 mg DHA (lub EPA+DHA), co można osiągnąć poprzez spożycie 1-2 porcji ryb lub owoców morza tygodniowo.

Oczywiście decyzję o dodatkowej suplementacji należy podjąć po konsultacji z lekarzem.

Zobacz, jaka jest rola kwasu DHA w rozwoju niemowląt.

Kwas DHA dla dzieci – jak wprowadzić do diety maluszka?

Niemowlęta karmione piersią otrzymują kwasy omega-3 głównie poprzez mleko matki. Ważne jest zatem, aby kobiety karmiące piersią przyjmowały minimum 200 mg DHA dziennie, najlepiej w postaci tłustych ryb morskich (1-2 porcje tygodniowo). Jeśli jednak dieta matki nie zapewnia wystarczającej ilości DHA, warto rozważyć suplementację, która powinna wynosić min. 200 mg DHA dziennie.​

Po ukończeniu 6. miesiąca życia dietę dziecka można wzbogacić o pierwsze pokarmy stałe, w tym produkty zawierające DHA. Jest to szczególnie ważne w kontekście intensywnego rozwoju mózgu i układu nerwowego maluszka. W jadłospisie malucha mogą się znaleźć:

  • pokarmy wzbogacone w DHA – na rynku dostępne są różne produkty, w tym płatki śniadaniowe, kaszki i jogurty wzbogacone o kwasy omega-3. Jest to wygodna opcja, dzięki której rodzic może w prosty sposób dostarczyć dziecku odpowiednią ilość DHA na początkowym etapie rozszerzania diety;
  • tłuste ryby morskie – z czasem do diety dziecka można wprowadzić tłuste ryby morskie, takie jak łosoś lub dorsz. Warto przygotować je w formie pasztetu lub puree, aby ułatwić maluszkowi spożycie. Należy też pamiętać, aby dobrze ugotować rybę i usunąć z niej wszystkie ości.

DHA dla dzieci – jaki suplement diety wybrać?

Na rynku znaleźć można wiele produktów z kwasami omega-3, które wspierają prawidłowy rozwój mózgu, wzroku i odporności dziecka. Najczęściej spotykane są suplementy diety zawierające tran, czyli olej pozyskiwany ze świeżych wątróbek dorsza. Jest to bogate źródło nie tylko kwasu DHA, ale też EPA oraz witamin A i D3.

  • Rodzice poszukujący alternatywy dla tranu mogą sięgnąć po produkty  pochodzenie roślinnego zawierające DHA z alg morskich.  Takie suplementy diety często zawierają mikroalgi Schizochytrium sp., które oferują wysoką biodostępność DHA, bez rybiego posmaku i ryzyka zanieczyszczeń środowiskowych. Są dobrą opcją dla dzieci z alergiami na ryby, wegan oraz rodzin preferujących roślinne źródła składników odżywczych.
  • Przy wyborze suplementu diety dla dziecka warto zwrócić uwagę nie tylko na zawartość DHA, ale też na formę produktu (płyn dla młodszych i kapsułki dla starszych dzieci), obecność dodatkowych witamin (np. witaminy D) oraz certyfikaty jakości.
  • Suplementację DHA u dzieci należy prowadzić pod nadzorem pediatry, który pomoże dostosować odpowiednią dawkę do wieku i indywidualnych potrzeb malucha.

 

Omega DHA dla dzieci – podsumowanie  

Optymalna podaż DHA wpiera prawidłowy rozwój dziecka w pierwszych latach jego życia. Kwas pełni istotną rolę w budowie błon komórkowych neuronów, wspiera rozwój funkcji poznawczych oraz układu odpornościowego. Regularne dostarczanie DHA wpływa też na poprawę zdolności zapamiętywania, koncentracji oraz wspiera rozwój społeczno-emocjonalny malucha. Aby zapewnić dziecku odpowiednią ilość tego składnika, warto wzbogacić dietę o tłuste ryby morskie, a w razie potrzeby rozważyć dodatkową suplementację, dostosowaną do wieku i indywidualnych potrzeb dziecka.

 

Bibliografia

  1. Basak S., Mallick R., Duttaroy A., Maternal Docosahexaenoic Acid Status during Pregnancy and Its Impact on Infant Neurodevelopment, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7759779, [dostęp online: 22.10.2025].
  2. Comitini F., Peila C., Fanos V., Coscia A., The Docosahexanoic Acid: From the Maternal-Fetal Dyad to Early Life Toward Metabolomics, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7555995, [dostęp online: 22.10.2025].
  3. Crawford M., Wang Y., Forsyth S., Brenna J., The European Food Safety Authority recommendation for polyunsaturated fatty acid composition of infant formula overrules breast milk, puts infants at risk, and should be revised, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26432509, [dostęp online: 22.10.2025].
  4. Hirayama S., Hamazaki T., Terasawa K., Effect of docosahexaenoic acid-containing food administration on symptoms of attention-deficit/hyperactivity disorder – a placebo-controlled double-blind study, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/14985685, [dostęp online: 22.10.2025].
  5. Khordshidi M., Sayyari A., Aryaeian N., Olang B., Alaei M., Khalili M., Effects of omega-3 supplementation on endothelial function, vascular structure, and metabolic parameters in adolescents with type 1 diabetes mellitus: A randomized clinical trial, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9355374, [dostęp online: 22.10.2025].
  6. Rychlik E., Stoś K., Woźniak A., Mojska H., Normy żywienia dla Populacji Polski, https://ncez.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2025/02/Normy-spozycia-dla-populacji-polski-30-07.pdf, [dostęp online: 22.10.2025].
  7. Sherzai A., Sherzai A., Sherzai D., A Systematic Review of Omega-3 Consumption and Neuroprotective Cognitive Outcomes, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10328206, [dostęp online: 22.10.2025].
  8. Sherzai D., Moness R., Sherzai S., Sherzai A., A Systematic Review of Omega-3 Fatty Acid Consumption and Cognitive Outcomes in Neurodevelopment, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10498982, [dostęp online: 22.10.2025].